પ્રભો અંતર્યામી, જીવન જીવના દીનશરણાપિતા માતા બંધુ, અનુપમ સખા હિતકરણાપ્રભા કીર્તિ કાંતિ, ધન વિભવ, સર્વસ્વ જનનાનમું છું, વંદું છું વિમલમુખ સ્વામી જગતના સહુ અદભૂતોમાં તુજ સ્વરૂપ અદભૂત નીરખુંમહાજ્યોતિ જેવું નયન શશિને સૂર્ય સરખુંદિશાની ગુફાઓ પૃથ્વી ઊંડું આકાશ ભરતોપ્રભો તે સૌથીએ પર પરમ તું દૂર ઊડતો પ્રભો તું આદિ છે શુચિ પુરુષ પુરાણ તું જ છેતું
સરકી જાયે પલ…કાળ તણું જાણે કે એ તો વરસે ઝરમર જલ ! નહીં વર્ષામાં પૂર,નહીં ગ્રીષ્મ મહીં શોષાય,કોઈના સંગનિ:સગની એનેકશી અસર નવ થાય,ઝાલો ત્યાં તો છટકે એવી નાજુક ને ચંચલ ! છલક છલક છલકાયછતાં યે કદી શકી નવ ઢળી,વૃન્દાવનમાં,વળી કોઈને કુરુક્ષેત્રમાં મળી,જાય તેડી પોઢેલાંને યે નવે લોક, નવ સ્થલ ! – મણિલાલ દેસાઈ આજે ઊર્મિકવિ મણિલાલ
હું વૃક્ષ નથી કે રહું એક જગ્યાએ જન્મથી લઈ મરણ સુધી. તસુ તસુ જીવવું મારે પ્રણયથી લઈ પ્રલય સુધી. હું વૃક્ષ નથી કે રહું મૂક ને ધારો કે તમે વુક્ષ કહો તોય શું ? ક્યારેક એક વૃક્ષમાં આગ વિના જ ભડભડ બળતું હોય છે આખું જંગલ… વૃક્ષ પણ ફૂલ ખીલવી, પર્ણ ખેરવી કહે છે કથા
રંગ કાળો, પીળો થયો જ નહીં,એના દિલમાં દીવો થયો જ નહીં ! બાકી રાખી દીધું વરસવાનું,એણે ને હું ભીનો થયો જ નહીં ! એક પથ્થરને મેં તરાસ્યો બહુ,પણ કદી એ હીરો થયો જ નહીં ! કાગડા હોય છે બધે કાળાં,કંઈ અનુભવ બીજો થયો જ નહીં ! માત્ર મારા જ માપમાં છું હું,સહેજ ઊંચો, નીચો થયો
ગુરુજી, હું તો ઠાલી ઊભી રહીગુરુજી હવે કિરપા કરજો કંઈ એક દિવસ મેં શમણું દીઠું, શમણામાં અજવાસએ દિવસે મેં બારી ખોલી, ઝીલવા સૂરજ ખાસઆડા આવ્યા અંગારા, ને કંઈ દેખાયું નહીંગુરુજી, હું તો ઠાલી ઊભી રહી એક દિવસ મેં શમણું દીઠું, શમણે લાડ અપારએ દિવસે મેં બારી ખોલી, જોવા હાથ હજારઆડા આવ્યા ઝળઝળિયાં, ને કંઈ દેખાયું
શસ્ત્ર સમી બળકટતા આંસુલાવા રૂપ પ્રબળતા આંસુ. સુખોથી ઉબાતા મનનીદૂર કરે નીરસતા આંસુ. માણસ માતર જાણે પર્વતઝરણાની ચંચળતા આંસુ. પાષાણી ચહેરા ભીતરનીખૂલેલી પોકળતા આંસુ. સરનામું ના એનું પૂછો !ઊંડી એક અકળતા આંસુ. ફૂલો કોમળતા ડાળીનીમાણસની કોમળતા આંસુ. આંસુ ઊર્મિનો તરજૂમોઅંતરની નિકટતા આંસુ. – જગદીપ ઉપાધ્યાય કવિ આપણને હમણાં જ છોડીને ગયા…. આંસુની સોગાત દઈને…. આજે એમના જન્મદિને
ભરહુલ્લાસે હસીએ ચાલ,આજ તો ભરહુલ્લાસે હસીએ…. જહન્નમમાં સહુ જાય ગણતરીએક ઘેલછાની ઘરવખરીફાટફાટ મનમૌજ નફકરીચાલ, મોકળા ધુંવાધાર ધસમસીએ… શોક ભલે, પણ સવાર છે ને !બીક ભલે, પણ બહાર છે ને!ખોટ ભલે, પણ ખુમાર છે ને!ચાલ, હવે વિધ્નોના ઘરમાં વસીએ… ચાલ, ધુમાડાની વસ્તી જો ધ્રૂજે,ચાલ, નિંગળતા ઘાવ ફૂંકથી રૂઝે,ચાલ, ચરણને દીવે સઘળું સૂઝે,ચાલ, ઓ લાલા,
કેવો દુર્લભ પિંડ છે તારો, વર્ષા-હેમંત-શિશિર કે વસંતનો ય ના મોહ, ના માયા.ના કોઈ આશ્વતીની એષણા.તુજ આગમન તપતા મધ્યાહને, ભૂતળજલ સુકાઈ ગયા હોય, સૂર્ય તેના પ્રખર મિજાજમાં ને વૃક્ષ-વેલી-છોડની તૃષા સંતપ્ત. આંખનું આંસુ હોઠ પરની પ્યાસનું એક જ બિંદુ બની જાય,..ત્યારે તું આવે છે. ગ્રીષ્મના મધ્યાહને અને તપ્ત રાત્રીએ પ્રસરે છે અસ્તિત્વના મૂળ, ખીલી ઉઠે છે અનહદ રંગીન પુષ્પો, મારી અગાશીની સવારને રમ્ય કવિતામાં પરિવર્તિત કરી દે છે.. દરેક ડાળી સલામ
જો ફરી સાંધી શકું એ છિન્ન તર્જએક પળ આલાપવો છે ભિન્ન ષડ્જ એ જ ધૂસર સાંજ એ મધ્યમ હવાએ જ આદિમ દર્દ, ને એ ભિન્ન ષડ્જ સૂરની પીંછી ફરે ધીરે ધીરેઉપસે છે યાદ થઈ ને ભિન્ન ષડ્જ જર્જરિત સૂની હવેલી શ્વાસનીએક ખૂણે ટમટમે છે ભિન્ન ષડ્જ મૂર્ચ્છના વચ્ચે મૂકીને અંતરાલદ્રુત લયે ચાલી ગયો છે ભિન્ન
ધોરીયા ધારે આભથી પડતું મુકતો રે વરસાદ.તીરની પેઠે ભોંયમાં ‘ખચાક’ ખૂંપતો રે વરસાદ. ડુંગરાઓ ઉથલાવશે જાણે, વાયરે એવો વેગ.આભને ઊભું ચીરતી ‘સટાક’ વીજની તાતી તેગ. હુમ..હુડૂડૂ સિંહની પેઠે હૂંકતો રે વરસાદ.તીરની પેઠે ભોંયમાં ‘ખચાક’ ખૂંપતો રે વરસાદ. નાહી માથાબોળ વાળ ઝંઝેડે ડાળ બધી ઘેધૂર,ઝાડને થતું એમ કે ઝૂલે પાંદડે ધોડાપુર. મોરની ડોકે વનભરી ટેહૂકતો રે
