🥀 🥀 એ સોળ વરસની છોરી એ સોળ વરસની છોરીસરવરિયેથી જલને ભરતી તોયે એની મટકી રહેતી કોરી.એ સોળ વરસની છોરી ગગનભર્યા ઘનશ્યામ અષાઢી વાદળ કેરું એ તો અંજન આંજે,મઘમઘ મ્હેંક્યાં ડોલરનાં કૈં ફૂલ સરીખાં ગાલે ખંજન રાજે;જેની હલકે માયા ઢળકે એવી છાયા ઢાળે નેણ બિલોરી.એ સોળ વરસની છોરી મહીં વલોવે રણકે સોનલ કંકણ જેના મલકે
🥀 🥀 *લીલો રે રંગ્યો જેણે* લીલો રે રંગ્યો જેણે પોપટો ધોળો કીધો જેણે હંસસઘળે તે રંગે ચીતર્યો મોરલોએનો ઓળખવો છે અંશ……… નજરું નાંખી આખા આભલેજેની ભરી રે ભૂરાશજલનો લાગ્યો મીઠો ઘૂંટડોમાણી આંબળાની તૂરાશ હે જી લીલો રે રંગ્યો……… કાનજીની કાયા ગણું કેટલીધર્યું રાધાનુંય રૂપશબદુનો સાદ નહીં પ્હોંચતોમારી રસના તો અવ ચૂપહે જી લીલો રે રંગ્યો ……….
ખદુક, ઘોડા, ખદુક ~ રમણલાલ સોની ખદુક, ઘોડા, ખદુક !ખદુક, ઘોડા, ખદુક ! ઘોડો મારો સાતપાંખાળો ઊડતો ચાલે કેવો,કેડી નહિ ત્યાં કેડી પાડે જળજંગલમાં એવો !ખદુક, ઘોડા, ખદુક ! ખદુક, ઘોડા, ખદુક ! એક કહેતામાં અમદાવાદ ને બે કહેતામાં બમ્બઈ,ત્રણ કહેતામાં ઘેરે પાછો આવે ખબરું લઈ !ખદુક, ઘોડા, ખદુક ! ખદુક, ઘોડા, ખદુક ! માગે એ ના ખાવું પીવું, માગે
તે પંખીની ઉપર પથરો ~ કલાપી તે પંખીની ઉપર પથરો ફેંકતા ફેંકી દીધો,છૂટ્યો તે ને અરર ! પડી ફાળ હૈયા મહીં તોરે રે ! લાગ્યો દિલ પર અને શ્વાસ રૂંધાઇ જાતાંનીચે આવ્યું તરુ ઉપરથી પાંખ ઢીલી થતાંમાં. મેં પાળ્યું તે તરફડી મરે હસ્ત મ્હારા જ થી આ,પાણી છાંટ્યું દિલ ધડકતે ત્હોય ઊઠી શક્યું ના;ક્યાંથી ઊઠે ? જખમ
તેં શું કર્યું? ~ ઉમાશંકર જોશી દેશ તો આઝાદ થાતાં થઈ ગયો, તેં શું કર્યું? દેશ જો બરબાદ થાતાં રહી ગયો,એ પુણ્ય આગળ આવીને કોનું રહ્યું? ‘લાંચ રુશ્વત, ઢીલ, સત્તાદોર,મામામાશીના, કાળા બજારો, મોંઘવારી: ના સીમા!’ –રોષથી સૌ દોષ ગોખ્યા,ગાળથી બીજાને પોંખ્યા. આળ પોતાનેય શિર આવે ન, જો! તેં શું કર્યું? આપબળ ખર્ચ્યું પૂરણ?જો, દેશના આ ભાગ્યમાં તેં શું ભર્યું? સ્વાતંત્ર્યની કિંમત ચૂકવવી
મને ચડી ગઇ રોમ-રોમ ટાઢ !ગાજ નહીં વીજ નહીં, પૂનમ કે બીજ નહીં –ઓચિંતો ત્રાટકયો આષાઢ ! …… મને ચડી ગઇ… ઘરમાંથી ઊંબરાની મર્માળી ઠેસ છતાં ચાલી હું મીણ જેમ પીગળી !માઝમતી રાતે આ મન એવું મૂંઝાણું : જાણે કે વીંટળાતી વીજળી !કોને ખબર છે કે ગામ આખું કોરુંપણ ડૂબ્યા આ મેડી ને માઢ !…….
શાંતિ બાપુ તમારા પ્યારા હિંદુસ્તાનની હાલતનો આ અહેવાલ – તમારું ‘બ્રહ્મચર્ય’ હિન્દી ફિલ્મો અને વિડિયો પાર્લરો વચ્ચે અથડાઇ કુટાઇને બિનવારસી મૃત્યુ પામ્યું છે. તમારું સ્વરાજ ગ્રંથાલયના પુસ્તકો વચ્ચે ઉધઇનું ભોજન બની ચૂક્યું છે. તમારું ‘સત્ય’ કોર્ટમાં જોરશોરથી ગાજતા વકીલો અને રાજનેતાઓના કૌભાંડો વચ્ચે ચગદાઇ રહ્યું છે. ’અહિંસા’ અને ‘અપરિગ્રહ’ વર્તમાનપત્રોના પાને પાને આક્રંદ કર્યા કરે
સૌંદર્યનું ગાણું મુખે મારે હજો ~ મકરંદ દવે સૌંદર્યનું ગાણું મુખે મારે હજો,જ્યારે પડે ઘા આકરાજ્યારે વિરૂપ બને સહુને વેદનાની ઝાળમાંસળગી ઉઠે વન સામટાં,ત્યારે અગોચર કોઈ ખૂણે,નીલવર્ણા, ડોલતાં, હસતાં, કૂણાંતરણાં તણું ગાણું મુખે મારે હજો,સૌન્દર્યનું ગાણું મુખે મારે હજો. સ્વપ્નથી ભરપુર આમારા મિનારાઓ પરેજ્યારે પ્રહારો વજ્રના આવી પડે,નોબતો સંહારની આવી ગડે,ને ધૂળભેગા કાટમાળો પીંખતી,ઉપહાસની ડમરી કદી ઉંચી
હરિવર મુજને હરી ગયો ~ નિરંજન ભગત હરિવર મુજને હરી ગયો !મેં તો વ્હાલ કીધું ન્હોતું ને તોયે મુજને વરી ગયો ! અબુધ અંતરની હું નારી, હું શું જાણું પ્રીતિ ?હું શું જાણું કામણગારી, મુજ હૈયે છે ગીતિ ?એ તો મુજ કંઠે નિજ કરથી વરમાળા રે ધરી ગયો ! સપનામાંયે જે ના દીઠું, એ જાગીને જોવું !આ
સાંવરિયા કાહે હોત નઠોર સાંવરિયા કાહે હોત નઠોર સાંવરિયા, કાહે હોત નઠોર ?ઠાકુર, મૈં ઠુમરી હું તેરીકજરી હૂં ચિતચોર…સાંવરિયા, કાહે હોત નઠોર ? સાવન કી બેચૈન બદરિયાંબરસત ભોલીભાલીગોકુલ કી મૈં કોરી ગ્વાલિનભીતર આંખ ભિગા લીકરજવા મોર : કરજવા તોરસાંવરિયા, કાહે હોત નઠોર ? નંદકુંવર, મૈં જમુના ભઈ નાભઈ ના મધુરી બંસીદહી-મક્ખન કી મિઠાસ લે કરકહાં
