🥀 🥀 એકદમ જયાં સાવ નાના ભાઈએ પૂછ્યું,‘તમે ગાંધીજીને જોયા હતા?’ત્યાં હું અચિંતો ને સહજ બોલી ગયો કે ‘હા’,એ ઓશિયાળી આંખથી જોઈ રહ્યો મુજનેઅને બબડી ગયો-‘ત્યારે અમે તો હીંચતા’તા ઘોડિયામાંપેન-પાટી લૈ હજુ તો એકડાને ઘૂંટતા’તા રે અમે !’હું હવે કોને કહું કે ‘ના તમે,એ તો અમે ?’ ~ પ્રિયકાન્ત મણિયાર (24.1.1927 – 25.6.1976) આ નાનકડા કાવ્યમાં
ઝૂલણ મોરલી વાગી રે ~ લોકગીત ઝૂલણ મોરલી વાગી રે, રાજાના કુંવર,હાલો ને જોવા જાયેં રે,મોરલી વાગી રે, રાજાના કુંવર. ચડવા તે ઘોડો હંસલો રે, રાજાના કુંવર,પીતળિયા પલાણ રે. – મોરલી….. બાંયે બાજુબંધ બેરખા રે, રાજાના કુંવર,દસેય આંગળીએ વેઢ રે. – મોરલી….. માથે મેવાડાં મોળિયાં રે, રાજાના કુંવર, કિનખાબી સુરવાળ રે. – મોરલી….. પગે રાઠોડી
ગોકુળથી સંદેશો ~ પારૂલ ખખ્ખર ગોકુળથી સંદેશો આવ્યાનું જાણીને મથુરાએ ખોંખારા ખાધા,કાગળ પર લખ્યું’તું કાનાને પહોંચે ને લિખિતંગમાં નામ હતું રાધા. ગુલ્લાબી કાગળને ખોલીને જોયું તો બીડયો’તો કેવળ સન્નાટોપટરાણી બોલ્યા કે ગર્વીલી રાધાને લઇ ગઇ છે હુશિયારી આંટોજાણતલ તેડાવો કાગળ ઉકેલો ભૈ આપણે તો ભાષાના વાંધાકાગળ પર લખ્યું’તું કાનાને પહોંચે ને લિખિતંગમાં નામ હતું રાધા…….. માથું
કૂંપળ ફૂટયાની ~ સંધ્યા ભટ્ટ કૂંપળ ફૂટયાની એક ઘટનાના ઉત્સવનું હોંશભેર દીધેલું કહેણ છેસપનાઓ દોમ દોમ આંજીને બેઠેલાં કોમળ કુંવારા આ નેણ છે. ખળખળખળ ઝરણાએ એક દિવસ અણધારી એવી કંઈ અલ્લડતા છોડીઆપણામાં વિસ્તરતી,છાનું રે છલકાતી એવી આ સરિતાનું વહેણ છે તૂટ્યાની,ફૂટ્યાની વેદનાની માધુરી પ્રસરી છે આખા યે આયખેસાથ સાથ લાધ્યું છે એવું યે ડહાપણ કે આ
નિવૃત્ત થતા શિક્ષકનું ગીત હૈયાના દફ્તરમાં કાળજીથી સંઘરું હું કલરવનો કૂણો અજવાસ.શાળાનો છેલ્લો આ દિવસ છે, કાલથી તો વેઠવાની કાયમી અમાસ…. રમવું ને લડવું ને રડવું ને રીંસાવું, પળભરમાં સઘળું એ ભૂલવું.ભૂલીને સ્મિત તણી ફેલાવી પાંખડીઓ, તાજા ગુલાબ સમું ખીલવું.મંદિરમાં નહીં, મેં તો બાળકની આંખોમાં જોયો છે ઈશ્વરનો વાસશાળાનો છેલ્લો આ દિવસ છે કાલથી તો
ઝંડા ઝૂલણની ગઝલ ~ જાગ્રત વ્યાસ મુજસે ખતા હુઈ ક્યા, અબ તો બતાવ તેજણ, તુજના વિના નથી આ દિલને કરાર તેજણ. તું હિંદુ, મેં મુસલમાન, પણ ઇશ્ક તો હૈ સચ્ચા જગની વિશાળ છોને વચમાં દીવાલ તેજણ. દિન-રાત મૈં ભટકતા માયૂસ થઈ ખિજામેં તું એક બાર આજા બન કે બહાર તેજણ. દેખાવમાં છું મુફલિસ, પણ દર્દની છે દૌલત
હરિને કેમ લખાશે કાગળ ~ દેવેન્દ્ર ભટ્ટ હરિને કેમ લખાશે કાગળ પ્રથમ લખું જો અંતર્યામી, પછી લખું શું આગળ .. હરિને લખી લખીને ભૂંસ્યા કરતો, ચિત્ત ચડે ચકરાવે હરિ કલમથી લખવા પ્રેરે, એ જ પછી અટકાવે સુગંધ થઈને રહે પમરતો, હરિ પુષ્પ પર ઝાકળ .. હરિને ભલે લખું હું હરિને હર પળ, હરિ તો મનને વાંચે છૂપું
અમે મોર હોઈએ તો ~ પ્રબોધ જોશી અમે મોર હોઈએ તો –અમારાં ખરેલાં આંસુ વીણજો વાદળ સમા તરતા પ્રસંગોનેઅમે બોલાવશું –તમે વરસજો. આવતા ભવેઆ અધૂરી મૂકેલી કવિતાનીછેલ્લી પંક્તિ થઈતમે આવી ચડજો. ~ પ્રબોધ જોશી આટલા ઓછા શબ્દોમાંય ભાવનો મહાસાગર હિલોળા ખાય છે! કવિ પ્રબોધ જોશી. ‘ઉદ્દેશ’ સામયિકના તંત્રી. માત્ર 59 વર્ષની નાની ઉંમરે એમનું અવસાન થયું. કવિના કાવ્યસંગ્રહો
પાણીના પરચા પાણીના પરચા પરપોટાને પૂછો.ડૂબીને તરતાં પરપોટાને પૂછો. કેદ પવનને કરવો હોય સરળતાથી,મંત્રો ક્યા જપવા પરપોટાને પૂછો. પાણી વ્હેતાં હોય ભલે ગીતો ગાતાં,પાણીની પીડા પરપોટાને પૂછો. ઈશ્વરની જેમ પ્રગટવા પાણીમાંથી,ભીતરના રસ્તા પરપોટાને પૂછો. હોવા ના હોવાની અટકળના પ્રશ્નો,દરિયાને અથવા પરપોટાને પૂછો. કેમ કરી પળમાં તરવા શ્વાસ સમંદર,રાખીને શ્રદ્ધા પરપોટાને પૂછો. ~ દર્શક આચાર્ય અહીં દર્શક
માફ કરજે દોસ્ત ~ જગદીશ જોષી માફ કરજે દોસ્ત,તું પાસે છે છતાંય હું મારામાં સંકોચાઈ જાઉં છું.આ ઢળતી સાંજની ગમગીનીના પડછાયાનાં વૃક્ષોમારા રસ્તા પર ઝૂક્યાં છે.આ વૃક્ષની નીચેતું મંદિર થઈને મ્હોરી શકે એમ છે,-છતાંય મારે નીકળી પડવું છે ક્યાંક એકલા-સાવ એકલવાયા.હોટલના ખૂણાના સૂનકારમાંખાલી ગ્લાસની સાથેઆજની સાંજનો સંબંધ બાંધીશ.માફ કરજે દોસ્ત,I’d rather be alone…. વેદનાને જ્યારે
