વૃક્ષો જોયાનો થાય ~ રમેશ પારેખ વૃક્ષો જોયાનો થાય લીલોછમ વ્હેમએવો માર્યો આ ડંખ કઈ સાપણે કોની ઈચ્છાઓ તપે આકરી કે આપણા આ શબ્દોને ફૂટે નહીં જીભ ?બાંધી ગયું છે કોણ હોવાની ડાળીએ ખાલીખમ બોલ્યાની ઠીબ ?દ્રશ્યો જોવાનો ભાર લાગે કે ઊગે ને આથમે છે પ્હાડ હવે પાંપણે ? નિશ્ચય તો તૂટીને તળિયે ડૂબ્યાને બધે ઘૂઘવતું
તું વરસે છે ત્યારેએક કે બે પંખીદૂર કે નજીકથી ગાય છે.કોઈક વટેમારગુ અજાણતાં ભીંજાય છે. વાદળ સ્થિર થાય છે ત્યાંવૃક્ષો ચાલીનેતો ક્યારેક ઊડીનેએમની પાસે જાય છે.આ બાજુબાળકો અને શેરીએક સાથે નહાય છે. તું વરસે છે ત્યારેસૂની બારી પર ટકોરા થાય છે,અગાઉની રજ ભીના અવાજમાંવહી જાય છે. તું વરસે છે ત્યારેઅંદરના ઓરડે પ્રકાશ થાય છે. ….
પાંદડાએ લે! મને ઊભી રાખી,પછી અમથી પછી તમથી પછી સાચુકલી વાત કરી આખી… વાતમાં તો ઝાકળની લૂમ એને વેડો તોદાતરડાં બૂઠ્ઠાં થઈ જાય,સૂરજના હોંકારે જાગેરા કાળમીંઢપડછાયા જૂઠ્ઠા થઈ જાય; ઝાડવાએ લે! મને ઊભી રાખી,પછી અરડી પછી મરડી પછી તડકેથી છાંયડીમાં નાંખી… કોઈવાર માળામાં ઊતરતું ચાંદરડુંડાળખીમાં ત્રાંસું થઈ જાય,કોઈવાર આંખોમાં આથમેલ શમણાંઓગળચટ્ટાં આંસુ થઈ જાય; વાયરાએ
વહેલી સવારે વૃક્ષ પરથી ખરે એક-એક-એક પારિજાત જાણે ત્યજ્યાં તમામ વળગણ બીજી સવારે ફરી કેસરી દાંડીએ મઘમઘતો મોહ ! – વર્ષા દાસ વહેલી સવાર અને જમીન પર વેરાયેલા કેસરી દાંડીવાળા પારિજાતની કલ્પના પણ નરી પ્રસન્નતા વેરે છે. આવું સરસ વર્ણન મૂકીને કવિએ જીવનની અસારતા વેરી દીધી છે અને તોય મનનો ફરી એ જ મોહ
નવો મારગ મેં કંડાર્યો હતો ખુદ મારા પગલાંથી,ઘણી પગદંડીઓ ફૂટી પછી તો એ જ રસ્તાથી. હશે, મારી ગઝલમાં ક્યાંક અંધારું હશે તો પણ,ઘણા મિત્રોએ સળગાવ્યો છે દીવો મારા દીવાથી. રદીફ ને કાફિયા સાથે ગજબની લેણાદેણી છે,મને ફાવી ગયું છે વાત કરવાનું સહજતાથી. કદી તેં હાંક મારી’તી ઘણાં વર્ષો થયાં તો પણ,હજી ગૂંજું છું ઘુમ્મટ જેમ
ઉદાસીનું ધુમ્મસ ખસે છે જ ક્યાં?પથ્થરનાં ફૂલો હસે છે જ ક્યાં? ડામરની સડકો ને ચોરસ મકાનો,શહેરોમાં માણસ વસે છે જ ક્યાં? અમે ધૂપસળી થઇને સળગી રહ્યાં,મંદિરની મૂરત શ્વસે છે જ ક્યાં? નહીં તો ન જીવતો રહ્યો હોઉં હું,સ્મૃતિઓના સર્પો ડસે છે જ ક્યાં? – પુરુરાજ જોષી (14.12.1938 – 12.12.2020) આ કપરા કાળે આપણી પાસેથી અનેક સારસ્વતો છીનવી
હું જન્મી ત્યારે છઠ્ઠીના દિવસે નાનીમાએ ત્રાંબાની તરભાણી દીવા પર ધરી હોંશે હોંશે કાજળ પાડી મારી આંખમાં આંજ્યું હતું. હજુ ગયા વરસે જ મારી દીકરીને ત્યાં દીકરી જન્મી ત્યારે મેં પણ છઠ્ઠીના દિવસે હોંશભેર કાજળ પાડી મારી દોહિત્રીની સ્વપ્નભરી આંખોમાં આંજ્યું હતું આજે આ ઢળતી સાંજે આગજનીમાં બળીને કાળામેશ થઇ ગયેલાં મારાં શહેરનાં મકાનોને જોતાં
હે ઓધાજી મારા વાલાને વઢીને કેજો રે માને તો મનાવી લેજો રે …. મથુરાના રાજા થ્યા છો ગોવાળોને ભૂલી ગ્યા છો માનીતીને મે’લે ગ્યા છો રે ….. હે ઓધાજી એમ મારા વાલાને વઢીને કેજો રે…. એકવાર ગોકુળ આવો, માતાજીને મોઢે થાઓ ગાયુને હંભારી જાઓ રે… હે ઓધાજી એમ મારા વાલાને વઢીને કેજો રે… વાલાની મરજીમાં
દંભ ને દેખાવનો છે દૌર મારા દેશમાં, જળ વગરના વાદળાં ઘનઘોર મારા દેશમાં . રાજવીના મુખવટામાં ચોર મારા દેશમાં, કાગડાઓ થઇ ગયા છે મોર મારા દેશમાં. એમની દક્ષિણા કાજે કઈ હદે એ જાય છે !! વ્યંઢળો પરણાવતાં છે ગોર મારા દેશમાં. હું જ સારો, હું જ શાણો, હું જ સાચો, હું ખરો, ચોતરફ ‘હું’ ‘હું’
