તારો વૈભવ રંગમોલ ~ રમેશ પારેખ તારો વૈભવ રંગમોલ, સોનું ને ચાકરધાડુંમારે ફળિયે ચકલી બેસે તે – મારું રજવાડું તારે બોલે હાંફળફાંફળ ચાકર ઊઠેબેસેમારા ઘરમાં કીડી સુધ્ધાં દમામપૂર્વક પેસે મારે ફળિયે ઝૂલે ઝાડની ઘટાદાર હુશિયારીખોલું ત્યાં આકાશ લાગલું દેતી ઘરની બારી જેવો મારો ઉંબર તેવું આડેઘડ પછવાડું….. તારે ફળિયે તારો વૈભવ ખોંખારાઓ ખાયમારે પંખીના ટહૂકાથી અજવાળાં ફેલાય,
જોયું ને ઊઠ્યો ~ રમેશ પારેખ જોયું ને ઊઠ્યો ને ચોંક્યો ને કૂદ્યો ને નાઠો રે નાઠોમારામાંથી એક મારો જ ભયભીત ફાંટો રે ફાંટો આતંક આતંક ઘરમાં ગલીમાં ને આખા નગરમાંવળી આંખની સાથે આંખોમાં આંખોની ગાંઠો રે ગાંઠો તરસમાં બધા હાથ રઘવાતા રઘવાતા રઘવાઈ બેઠાહથેળીમાં વીરડાઓ ગાળ્યાં; નથી જળનો છાંટો રે છાંટો અને ઘાવ પ્રસર્યા વિચારોમાં એવી
ઓણુકા વરસાદમાં ~ રમેશ પારેખ ઓણુકા વરસાદમાં બે ચીજ કોરી કટ,એક અમે પોતે ને બીજો તારો વટ ! નેવા નીચે ઓસરી, આંખો નીચે ગાલ,નખથી નક્ષત્રો સુધી જળ આંબ્યું આ સાલ. વાવાઝોડું હોય તો કરીએ બંધ કમાડ,આ તો ઘરમાં પાડતું જળનું ટીપું ધાડ. નખ ઉગ્યા અંધારને, ભીંતે ઉગી દાઢઉપર મારે આંચકા અણિયાળો આષાઢ. તારા વટને કચ્છની સૂડી સરખી
સાંવરિયો રે ~ રમેશ પારેખ સાંવરિયો રે મારો સાંવરિયોહું તો ખોબો માગું ને દઈ દે દરિયો ! મને પૂછો કે ઘર મારું કેવડુંમારા વાલમજી બાથ ભરે એવડું કોઈ હીરા જુવે તો કોઈ મોતીમારી આંખો તો છેલજીને જોતીજોતી રે રંગ કેસરિયો રે રંગ કેસરિયો જાણે અત્તર ઢોળાયું રૂમાલમાંએવી લથબથ ભીંજાણી હું વ્હાલમાં મારા વાલમનું નામ મારું નાણુંમારા મનનું
વસંતરંગ લાગ્યો ~ નિરંજન ભગત વસંતરંગ લાગ્યો !કુંજ કુંજ પલ્લવને પુંજ પ્રાણ જાગ્યો ડાળે ડાળ કળીઓ શું જોબનમાં ઝૂલતીઆંબાની મ્હોરેલી મંજરીઓ ડોલતી,કોયલ શી અંતરની આરત ખોલતી!વાયરાની વેણુમાં મત્ત રાગ વાગ્યો! પગની પાનીએ રંગ મેંદીનો રેલતી,કાને કેસૂડાંનાં કુંડળ બે મેલતી,કુંજમાં અકેલ કોણ ફાગનૃત્ય ખેલતી?મેં કોના તે રાગમાં વિરાગયાગ ત્યાગ્યો?વસંતરંગ લાગ્યો ! ~ નિરંજન ભગત વસંતનું ગીત છે. સંવેદનશીલ હૃદયને
હું રે સૂકી વાવ ~ નેહા પુરોહિત હું રે સૂકી વાવ,શીદ આવ્યો ભવભવના તરસ્યા, મારે આંગણ આવી ના કર જળ પીવાનો ભાવ..હું રે સૂકી વાવ… એક જમાનો હતો કે હૈયે લાખ લાખ સરવાણી ઝરતી,ઝાંઝર રણકે હેલ ઉતરતી, લટકે ડૂબે લટકે તરતી..સમા સમાની વાત છે વ્હાલા, આજ કાંકરા ખડખડ હસતા મૂછે દેતા તાવ..હું રે સૂકી વાવ…
જ્યારે પ્રણયની જગમાં શરૂઆત થઈ હશે,ત્યારે પ્રથમ ગઝલની રજૂઆત થઈ હશે. પહેલા પવનમાં ક્યારે હતી આટલી મહેક,રસ્તામાં તારી સાથે મુલાકાત થઈ હશે. ઘૂંઘટ ખુલ્યો હશે ને ઊઘડી હશે સવાર,ઝુલ્ફો ઢળી હશે ને પછી રાત થઈ હશે. ઊતરી ગયા છે ફૂલના ચહેરા વસંતમાં,તારા જ રૂપરંગ વિષે વાત થઈ હશે. ‘આદિલ’ને તે જ દિવસથી મળ્યું દર્દ દોસ્તો,દુનિયાની
રોકી લે અશ્રુધાર ~ કિસ્મત કુરેશી રોકી લે અશ્રુધાર, હવે એ નહીં મળે,આશાનો દીપ ઠાર, હવે એ નહીં મળે. અંધારે જે ન આવ્યાં, શું આવે ઉજાસમાં ?ખીલી ગયું સવાર, હવે એ નહીં મળે. પગલાં ન થાય એનાં કદી પાનખર વિશે,વીતી ગઈ બહાર, હવે એ નહીં મળે. મન, એને જીતવાના નકામા છે ઓરતા,આપી ગયા જે હાર, હવે એ
પાપ તારું પરકાશ જાડેજા, ધરમ તારો સંભાર રેતારી બેડલીને બૂડવા નહિ દઉં, જાડેજા રેએમ તોરલ કહે છે જી વાળી ગોંદરેથી ગાય, તોળી રાણીવાળી ગોંદરેથી ગાય રેબહેન ભાણેજાં મારિયાં, તોરલ દે રેએમ જેસલ કહે છે જી પાદર લૂંટી પાણિયાર, તોળી રાણીપાદર લૂંટી પાણિયાર રેવનના મોરલા મારિયા, તોરલ દે રેએમ જેસલ કહે છે જી ફોડી સરોવર પાળ,
પહેલાં છાંટે ભુલાઇ જાતાં ચડ્ડી-બંડી, પડતાં ભેરુ સાદ, યાદ સરવરિયું આવે એ રજવાડું; અહાહાહા! અમે પાદરે ગામ ગજવીએ અને સીમમાં બાપુજીને યાદ તૂટેલું નળિયું આવે, એ રજવાડું; આહાહાહા! રમતાં-રમતાં સાંજ પડે ને ઝાલર વાગે ઝાંખ વળે ને તોય મજાનો અંત ન આવે એવે ટાણે સામે ચાલી, મને શોધવા છેક પાદરે માની પાછળ આખી શેરી, ઘર,
